Actueel/ Laatste Nieuws/ Nieuws/ Uitgelicht

3 stappen voor gemeentes om schuldenproblematiek tegen te gaan!

3 Stappen voor gemeenten om de toenemende schuldenproblematiek onder jongeren aan te pakken

Alarmerende cijfers in Nederland hebben de aandacht voor jongeren met schuldenproblematiek afgelopen tijd vergroot. Het nieuwe regeerakkoord heeft als doel het terugdringen van schulden en roept gemeenten op om te komen tot een vernieuwende schuldenaanpak. Hoe kan een gemeente deze toenemende problematiek op een vernieuwende manier oplossen? Dit artikel beschrijft een drie stappenplan voor gemeenten om, in samenwerking met sociaal ondernemers, jongeren op weg helpen naar duurzame financiële zelfredzaamheid.

De cijfers zijn schrikbarend en de gevolgen van schulden zijn omvangrijk. Zo verlamt schuldenproblematiek, verlaagt het je IQ met 13 punten¹ en zorgt het voor een focus op de korte termijn². Zorgwekkend is de grote hoeveelheid jongeren, leeftijd 18 tot 27 jaar, met problematische schulden. Zo heeft 37% van de MBO-studenten van 18 jaar en ouder schulden³. De stress van meerdere dreigende schuldeisers, hoge rentes van incassobureaus en het risico van deurwaarders heeft grote consequenties voor schoolprestaties en de startende loopbaan van deze generatie van de toekomst, met hoge maatschappelijke kosten tot gevolg.

Stap 1: druk wegnemen

Allereerst is het noodzakelijk om de druk en stijgende rentes van de vele schuldeisers weg te nemen om activatie en participatie mogelijk te maken. Dit kan door afbetalingsregelingen met de diverse schuldeisers af te sluiten. Of de gemeente kan problematische schulden van de jongeren opkopen door een schuldenfonds op te richten. Dit is wat gemeente Haarlem, in navolging van onder andere Leiden, Den Haag en Utrecht, heeft gedaan met het fonds NewFuture. Van de Haarlemse jongeren hebben 2700 jongeren (17%) onoplosbare schulden en 5500 (34%) hebben moeite om rond te komen. Gemeente Haarlem geeft met het fonds jongeren de ruimte om de resterende schuld binnen 3 jaar bij de gemeente af te lossen op basis van hun aflossingscapaciteit.

Stap 2: langdurige afspraken en begeleiding

Stap 2 is om met meerjarige afspraken en maatwerk begeleiding de jongeren zich opnieuw te laten richten op hun toekomst. Een integrale aanpak is essentieel om de jongeren de juiste begeleiding te kunnen bieden op diverse leefgebieden, met uiteraard aandacht voor schuldhulpverlening. Deze aanpak komt tot stand in een intensieve samenwerking tussen welzijnspartners, de gemeente en de jongeren.

Stap 3: op naar werk

Schulden wegnemen is een eerste stap, maar met werk kan pas gebouwd worden aan volledige financiële zelfredzaamheid en daarmee een stabiele toekomst. De laatste stap is daarom om de jongeren weer te activeren richting de arbeidsmarkt met een werk(ervarings)traject of voortraject van een opleiding. Jongeren met schulden vragen extra ondersteuning en maatwerk van de werkgever met bijvoorbeeld jobcoaching en begeleiding op de werkvloer. Ervaring heeft aangetoond dat sociaal ondernemers zich willen inzetten om kansen te creëren voor deze jongeren met werk(ervarings)trajecten die aansluiten bij de belevingswereld van jongeren en de benodigde begeleiding bieden.

Vernieuwing met sociaal ondernemerschap

Samenwerking met sociaal ondernemers in de laatste stap, “op weg naar werk”, creëert voor gemeenten door ondernemerschap meer impact en een vernieuwende schuldenaanpak. Een voorbeeld hiervan is de Challenge NewFuture@Work die gemeente Haarlem samen met de stichting Social Impact Factory is gestart. Hier werden sociaal ondernemers opgeroepen om aansprekende werk(ervarings)trajecten op te zetten voor jongeren met schulden. Uit de inzendingen zijn drie sociaal ondernemers geselecteerd: MEO, B-Challenged en Turquoise Coöperatie. Zij starten in januari 2018 met de uitvoer van hun plannen, nadat hun business plannen inclusief sterk verdienmodel en impact meting zijn uitgewerkt.

Geweldig van deze innovatieve aanpak van de gemeente samen met (sociaal)ondernemers is dat er meer kansen voor jongeren met schulden én meer impact voor sociaal ondernemerschap gerealiseerd worden!

Wil je meer weten over deze aanpak of sociaal ondernemerschap? Neem dan contact op met Maaike Broekhuis: maaike@socialimpactfactory.com

¹ Babcock (2014), Neurowetenschap
² Mullainathan & Shafir (2013), Schaarste
³ Nibud (2014), https://www.nibud.nl/beroepsmatig/jongeren-en-schulden/